Mới đây, Vườn Quốc gia Hoàng Liên phối hợp với tổ chức Aide et Action (AEA) và UBND xã Tả Van ( tỉnh Lào Cai) tổ chức đánh giá, thu hoạch đợt 1 mô hình trồng nấm Linh chi Ga-2 trên địa bàn.
Mô hình nằm trong Dự án “Hỗ trợ phục hồi sinh kế sau bão Yagi thông qua phát triển Sâm Việt Nam và Nấm Linh chi tại Vườn quốc gia Hoàng Liên” do tổ chức AEA (Pháp) tài trợ, được UBND tỉnh Lào Cai phê duyệt theo Quyết định số 1203/QĐ-UBND ngày 8/4/2026.
Dự án được triển khai tại xã Tả Van và Bản Hồ với tổng số 90 hộ tham gia. Mỗi hộ được hỗ trợ 200 bịch phôi nấm Linh chi Ga-2 cùng vật tư làm nhà nuôi trồng. Trong quá trình thực hiện, người dân được cán bộ kỹ thuật và lực lượng kiểm lâm hướng dẫn cách chăm sóc, thu hái, bảo quản sản phẩm.
Qua đánh giá đợt thu hoạch đầu tiên, các hộ tham gia bước đầu cho thấy khả năng thích nghi với kỹ thuật trồng nấm. Sau khoảng 2 tháng chăm sóc, nấm bắt đầu cho thu hoạch. Sản phẩm được doanh nghiệp liên kết với Vườn Quốc gia Hoàng Liên thu mua trực tiếp với giá 300.000 đồng/kg nấm tươi.
Tại một số hộ, mỗi đợt thu hoạch bước đầu mang lại nguồn thu hơn 2-3 triệu đồng. Đáng chú ý, một vụ nấm kéo dài khoảng 4-5 tháng và được thu hoạch 3 đợt, qua đó giúp người dân có thêm nguồn thu trong thời gian tương đối ngắn.
Theo ông Lê Đức Tuấn, Trưởng phòng Kế hoạch - Tài chính, Vườn Quốc gia Hoàng Liên, giống nấm Linh chi đỏ Ga-2 do Viện Nghiên cứu và Phát triển nấm ăn, nấm dược liệu (Học viện Nông nghiệp Việt Nam) chọn tạo, phù hợp với điều kiện khí hậu mát mẻ của khu vực Sa Pa.
Điểm thuận lợi của mô hình là người dân không cần diện tích đất sản xuất lớn. Các hộ có thể tận dụng không gian phù hợp tại gia đình để làm nhà nuôi trồng. Cùng với hỗ trợ ban đầu, dự án còn có sự đồng hành về kỹ thuật và tiêu thụ sản phẩm, giúp người dân giảm bớt khó khăn khi bắt đầu với một loại cây trồng mới.
Theo kỹ sư Nguyễn Thị Hồng Thắm, Phòng Khoa học và Hợp tác Quốc tế, Vườn Quốc gia Hoàng Liên, cán bộ kỹ thuật trực tiếp hướng dẫn người dân từ khâu chuẩn bị nhà nuôi trồng, điều chỉnh độ ẩm, ánh sáng, nhiệt độ đến kỹ thuật thu hái và bảo quản nấm.
Lực lượng kiểm lâm địa bàn cũng phối hợp với chính quyền xã tuyên truyền, vận động người dân tham gia và hỗ trợ các hộ trong quá trình triển khai. Đây là một trong những nội dung nhằm gắn phát triển sinh kế với công tác quản lý, bảo vệ rừng tại khu vực vùng đệm Vườn Quốc gia Hoàng Liên.
Ông Nguyễn Đức Thành, Quản lý dự án của tổ chức AEA, cho biết dự án không chỉ hỗ trợ nguồn lực ban đầu mà còn đồng hành với người dân trong quá trình sản xuất và hỗ trợ bao tiêu sản phẩm.
Bên cạnh trồng nấm Linh chi, dự án còn triển khai một số mô hình sinh kế khác như trồng Sâm Việt Nam, nuôi ong, nuôi vịt cổ xanh. Việc đa dạng hóa các mô hình sản xuất được kỳ vọng giúp người dân có thêm lựa chọn sinh kế, từng bước nâng cao thu nhập ngay tại địa phương.
Thực tế triển khai cho thấy, khi được hỗ trợ giống, vật tư, hướng dẫn kỹ thuật và có đầu ra ổn định, người dân vùng cao có thể tiếp cận những mô hình sản xuất mới phù hợp với điều kiện gia đình. Đây cũng là cơ sở để các hộ tiếp tục duy trì sản xuất sau khi dự án kết thúc.
Đối với khu vực vùng đệm Vườn Quốc gia Hoàng Liên, tạo sinh kế ổn định cho người dân có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ rừng. Khi có thêm nguồn thu từ sản xuất, bà con có điều kiện cải thiện cuộc sống, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào khai thác tài nguyên rừng.
Hiệu quả bước đầu từ mô hình trồng nấm Linh chi Ga-2 tại Tả Van cho thấy hướng đi phù hợp trong phát triển sinh kế cho người dân vùng cao, góp phần kết hợp giữa phát triển kinh tế hộ gia đình với bảo vệ tài nguyên và môi trường rừng.
Nguyễn Hải
