Tưới tiết kiệm giữ nước cho cây trồng

Từ tưới tự động đến chăm sóc đất

Những năm gần đây, các hệ thống tưới nhỏ giọt, tưới phun mưa dần trở nên quen thuộc ở nhiều vùng sản xuất. Công nghệ giúp người dân chủ động hơn trong tưới tiêu, tiết kiệm nước, công lao động, đồng thời tạo điều kiện kiểm soát tốt hơn lượng phân bón cung cấp cho cây.

Vừa đầu tư 300 triệu đồng lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt trên 5 ha cà phê và sầu riêng, gia đình chị Lê Thị Ngọc Bích (xã Đắk Phơi) đã giảm đáng kể thời gian, công sức dành cho việc tưới tiêu. Thay vì kéo ống đến từng gốc cây, chị chỉ cần thao tác trên hệ thống điều khiển, nước được phân phối đến từng gốc đã lắp đặt hệ thống.

Chị Lê Thị Ngọc Bích kiểm tra hệ thống tưới nhỏ giọt.

“Sau khi áp dụng hệ thống tưới tự động, tôi nhận thấy rõ sự thay đổi, công việc nhẹ nhàng hơn, cây trồng sinh trưởng tốt hơn, đặc biệt là trong mùa khô. Việc áp dụng hệ thống tưới tự động không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn nước mà còn giảm ngày công lao động. Bây giờ, chỉ trong thời gian 3 ngày tôi đã có thể tưới xong cho 5 ha”, chị Bích chia sẻ.

Không dừng ở tự động hóa khâu tưới, gia đình chị Bích còn kết hợp bón phân qua đường ống. Phân bón được hòa vào nguồn nước và đưa đến vùng rễ, giúp cây hấp thụ thuận lợi hơn, hạn chế thất thoát do rửa trôi.

Cách chăm sóc đất cũng được gia đình thay đổi. Thay vì làm sạch cỏ, chị để cỏ phát triển, sau đó cắt và ủ ngay tại vườn để tạo nguồn phân hữu cơ bón trở lại cho cây. Theo chị Bích, cách làm này vừa tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có, vừa góp phần giữ ẩm và cải thiện đất.

Cần đồng bộ kỹ thuật, vốn và chính sách

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh có khoảng 84.661 ha cây trồng cạn được áp dụng phương pháp tưới tiên tiến, tiết kiệm nước; trong đó có trên 69.000 ha tưới phun mưa diện rộng; gần 10.500 ha tưới phun cục bộ; 3.312 ha tưới nhỏ giọt; gần 1.590 ha tưới nhỏ giọt kết hợp bón phân và 32 ha tưới tiết kiệm trong nhà kính. Diện tích này tập trung chủ yếu ở các loại cây có giá trị kinh tế cao như cà phê, hồ tiêu, sầu riêng, cam, quýt... Bên cạnh đó, một số cây hằng năm như khoai lang, rau màu cũng được doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm.

Hệ thống tưới tiết kiệm được lắp đặt trên 2 ha cây trồng của gia đình ông Bùi Thanh Huỳnh.

Thực tế tại các mô hình cho thấy, tưới tiên tiến không chỉ giúp tiết kiệm nước mà còn giảm công lao động, tạo điều kiện kiểm soát tốt hơn quá trình chăm sóc cây. Dù mang lại hiệu quả rõ rệt, việc nhân rộng tưới tiên tiến, tiết kiệm nước hiện vẫn gặp không ít khó khăn. Chi phí đầu tư ban đầu tương đối lớn, trong khi giá nông sản còn biến động khiến nhiều hộ dân cân nhắc khả năng đầu tư. Việc tiếp cận các chính sách hỗ trợ cũng chưa đồng đều.

Trong điều kiện sản xuất nông nghiệp ngày càng chịu tác động của thời tiết cực đoan và yêu cầu sử dụng hiệu quả tài nguyên, mở rộng các giải pháp tưới tiết kiệm càng được quan tâm. Tuy nhiên, để công nghệ thực sự đi sâu vào sản xuất, bên cạnh nỗ lực của nông dân cần có sự đồng hành về kỹ thuật, vốn và chính sách hỗ trợ phù hợp. Khi những giải pháp ấy được đồng bộ, khoa học, công nghệ sẽ không còn là khái niệm xa lạ với người nông dân mà trở thành công cụ trực tiếp nâng cao hiệu quả sản xuất và giá trị nông sản.

Thúy Hồng