ESG trở thành một phần của thang điểm
Giải thưởng Công nghiệp, Thương mại, Dịch vụ Việt Nam năm 2026 đang được Bộ Công Thương nhận hồ sơ và dự kiến trao giải vào quý IV/2026, nhằm hướng tới kỷ niệm 20 năm Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
Phát triển bền vững là một trong những tiêu chí xét tặng Giải thưởng Công nghiệp, Thương mại, Dịch vụ Việt Nam 2026.
Theo Quy chế xét tặng, Giải thưởng Công nghiệp, Thương mại, Dịch vụ Việt Nam 2026 hướng tới tôn vinh Top 30 doanh nghiệp xuất sắc và Top 100 doanh nghiệp tiêu biểu có đóng góp nổi bật trong các lĩnh vực công nghiệp, thương mại và dịch vụ. Đối tượng xét tặng gồm doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế, tổ chức kinh tế trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh hiệu quả trong các lĩnh vực nêu trên.
Điểm đáng chú ý, giải thưởng không chỉ nhìn vào kết quả sản xuất, kinh doanh hay tốc độ tăng trưởng, mà còn đặt ra các yêu cầu về tuân thủ pháp luật, trách nhiệm với người lao động, nghĩa vụ thuế, bảo hiểm xã hội, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển xanh, trách nhiệm xã hội và năng lực cạnh tranh dài hạn. Đây là những yếu tố đang trở thành tiêu chuẩn quan trọng trong môi trường kinh doanh hiện đại, nhất là khi doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu hơn vào các thị trường có yêu cầu cao.
Theo Quyết định số 1058/QĐ-BCT của Bộ Công Thương về việc ban hành Quy chế xét tặng Giải thưởng Công nghiệp, Thương mại, Dịch vụ Việt Nam 2026, thang điểm đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp; thương mại - dịch vụ; bán lẻ, viễn thông; logistics là 100 điểm.
Trong đó, 20 điểm sẽ được chấm cho các tiêu chí phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội, bao gồm: có quy chuẩn về quản lý chất lượng (ISO), quản trị minh bạch về báo cáo tài chính, công bố thông tin; áp dụng ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị) trong hoạt động: tín dụng xanh, bảo hiểm bền vững; tuân thủ các quy định của pháp luật về thuế và các quy định pháp luật có liên quan, có trách nhiệm với công tác xã hội, có chính sách về nhân sự và văn hóa doanh nghiệp tốt. Đặc biệt, tiêu chí này được áp dụng cho tất cả doanh nghiệp hoạt động trong mọi lĩnh vực khi tham gia xét giải.
Đại diện doanh nghiệp nhận Giải thưởng Thương mại, Dịch vụ năm 2016. Ảnh: Cấn Dũng
Tôn vinh doanh nghiệp tăng trưởng có trách nhiệm
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương về tiêu chí liên quan đến phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội, ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng hội nhập sâu rộng, các tiêu chuẩn về quản trị doanh nghiệp, trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững đang trở thành yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp.
“Vì vậy, một giải thưởng có uy tín không chỉ ghi nhận kết quả sản xuất, kinh doanh mà còn cần đánh giá toàn diện việc chấp hành pháp luật, trách nhiệm với người lao động, cộng đồng và xã hội” - Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng thông tin.
Việc đưa các tiêu chí phát triển bền vững, trách nhiệm xã hội vào quá trình xét tặng giải thưởng sẽ góp phần tạo động lực để doanh nghiệp xây dựng văn hóa kinh doanh lành mạnh, nâng cao năng lực quản trị và phát triển theo hướng bền vững. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để lựa chọn, tôn vinh những doanh nghiệp thực sự tiêu biểu, không chỉ thành công về mặt kinh tế mà còn có những đóng góp tích cực cho xã hội và nền kinh tế đất nước.
“Những doanh nghiệp được vinh danh sẽ trở thành các điển hình tiên tiến để cộng đồng doanh nghiệp học hỏi, lan tỏa tinh thần kinh doanh có trách nhiệm, minh bạch và thượng tôn pháp luật. Đây cũng là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao uy tín của doanh nghiệp Việt Nam trong mắt đối tác và nhà đầu tư quốc tế” - đại diện VCCI thông tin.
Trong khi đó, trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Phạm Hoài Trung - Chuyên gia ESG, Thẩm định và xác minh trưởng phát thải khí nhà kính cho rằng, việc đưa tiêu chí phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội vào chấm giải có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp trong bối cảnh hiện nay.
“Tôi đánh giá việc bổ sung ESG vào tiêu chí chấm giải là một bước đi rất tích cực và phù hợp với bối cảnh hiện nay. Bởi lẽ, nếu trước đây nhiều giải thưởng doanh nghiệp thường tập trung vào doanh thu, lợi nhuận, thương hiệu, tốc độ tăng trưởng hoặc quy mô thị trường, thì hiện nay cách nhìn đó đã không còn đầy đủ. Một doanh nghiệp xuất sắc không chỉ là doanh nghiệp tăng trưởng nhanh, mà còn phải là doanh nghiệp tăng trưởng có trách nhiệm, có khả năng quản trị rủi ro và có đóng góp tích cực cho môi trường, người lao động, cộng đồng và chuỗi cung ứng” - ông Phạm Hoài Trung nêu rõ.
Với những phân tích trên, ông Phạm Hoài Trung cho rằng, việc dành 20 điểm cho tiêu chí “Phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội”, trong đó có nội dung áp dụng ESG, cho thấy Ban Tổ chức đã nhìn nhận ESG không phải là yếu tố phụ trợ hay hoạt động hình ảnh, mà là một phần của năng lực cạnh tranh doanh nghiệp. Đây là tín hiệu rất quan trọng. Khi ESG được đưa vào tiêu chí xét giải, doanh nghiệp sẽ hiểu rằng để được tôn vinh, họ không chỉ cần kinh doanh hiệu quả, mà còn phải chứng minh cách thức tạo ra hiệu quả đó có bền vững hay không.
Từ góc độ môi trường, ESG giúp đánh giá doanh nghiệp có quan tâm đến tiết kiệm năng lượng, sử dụng tài nguyên hiệu quả, kiểm soát chất thải, giảm phát thải và tuân thủ quy định môi trường hay không. Từ góc độ xã hội, ESG đặt ra yêu cầu về việc làm ổn định, thu nhập, bảo hiểm, an toàn lao động, văn hóa doanh nghiệp và trách nhiệm với cộng đồng. Từ góc độ quản trị, ESG đòi hỏi doanh nghiệp phải minh bạch hơn trong thông tin, tuân thủ pháp luật, quản trị rủi ro và có chiến lược phát triển dài hạn.
“Tôi cho rằng, điểm rất đáng chú ý là tiêu chí ESG trong quy chế không được đặt tách rời khỏi hoạt động kinh doanh, mà được lồng ghép cùng các tiêu chí về tăng trưởng, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chất lượng sản phẩm - dịch vụ và uy tín thị trường. Cách tiếp cận này là hợp lý, vì ESG chỉ có giá trị thật khi trở thành một phần trong mô hình vận hành và chiến lược phát triển của doanh nghiệp, chứ không phải là một báo cáo riêng biệt hay một hoạt động truyền thông đơn lẻ” - ông Phạm Hoài Trung nêu quan điểm.
Song để tiêu chí ESG phát huy hiệu quả mạnh hơn trong các kỳ xét giải tiếp theo, ông Phạm Hoài Trung cho rằng, cần tiếp tục lượng hóa rõ hơn. Ví dụ, với doanh nghiệp công nghiệp có thể yêu cầu thêm dữ liệu về kiểm kê khí nhà kính, cường độ phát thải, mức tiêu hao năng lượng, tỷ lệ tái chế, xử lý chất thải, an toàn lao động. Với doanh nghiệp thương mại, dịch vụ, có thể xem xét các tiêu chí về bán lẻ xanh, bao bì sinh thái, logistics phát thải thấp, bảo mật dữ liệu khách hàng, tài chính xanh hoặc chuỗi cung ứng có trách nhiệm.
Ông Phạm Hoài Trung - chuyên gia ESG, thẩm định và xác minh trưởng phát thải khí nhà kính: Việc đưa ESG vào thang điểm chấm giải đóng vai trò rất quan trọng. Điều đó cho thấy, giải thưởng không chỉ tôn vinh những doanh nghiệp có thành tích tốt, mà còn góp phần định hướng cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam phát triển theo chuẩn mực mới: hiệu quả hơn, minh bạch hơn, xanh hơn và bền vững hơn.
