Tạo sức cạnh tranh cho thời trang Việt trên thương mại điện tử

Mở rộng đầu ra, thúc đẩy chuyển đổi mô hình kinh doanh

Thương mại điện tử đang trở thành một phần quan trọng trong chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp thời trang, Giovanni Group cũng không ngoại lệ.

Trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Trọng Phi, Chủ tịch Giovanni Group cho biết, doanh nghiệp đã chủ động xây dựng đội ngũ nhân sự phục vụ thương mại điện tử, đầu tư nền tảng phần mềm và cơ sở hạ tầng để thích ứng với sự thay đổi trong hành vi mua sắm. Giovanni đồng thời phát triển các kênh bán hàng trực tuyến riêng, mở gian hàng trên sàn thương mại điện tử trong nước và đẩy mạnh kinh doanh trên mạng xã hội.

“Đến nay, doanh thu từ thương mại điện tử đã chiếm khoảng 30% tổng doanh thu của Giovanni”, ông Nguyễn Trọng Phi thông tin. Đây là kết quả đáng chú ý trong quá trình chuyển đổi mô hình kinh doanh của doanh nghiệp, nhất là khi thương hiệu đã có nhiều năm phát triển hệ thống bán lẻ truyền thống.

Chủ tịch Giovanni cũng cho hay, trong giai đoạn đầu, doanh thu từ thương mại điện tử chưa đạt kỳ vọng, nhưng đã duy trì xu hướng tăng trưởng đều qua từng quý và từng năm. Điều này cho thấy phát triển kênh trực tuyến cần thời gian để doanh nghiệp hoàn thiện hạ tầng, công nghệ, nhân lực và phương thức vận hành, đồng thời thích ứng với thói quen mua sắm của khách hàng.

Đáng chú ý, Giovanni không chỉ xem thương mại điện tử là một kênh phân phối bổ sung mà còn đặt kỳ vọng vào khả năng phát triển sản phẩm cá nhân hóa. Theo ông Nguyễn Trọng Phi, công nghệ cho phép doanh nghiệp tiếp cận nhiều khách hàng có nhu cầu khác nhau, tiếp nhận yêu cầu riêng và tổ chức sản xuất phù hợp. Xa hơn, các nền tảng số có thể giúp đưa sản phẩm cá nhân hóa đến người tiêu dùng quốc tế, giảm sự phụ thuộc hoàn toàn vào các khâu trung gian trong hệ thống phân phối.

Thương mại điện tử dù nhiều tiềm năng nhưng không phải thương hiệu nào cũng có điều kiện chuyển đổi thuận lợi. Bà Lưu Nga, nhà sáng lập thương hiệu thời trang Elise cho biết, phần lớn thương hiệu thời trang trong nước phát triển từ mô hình kinh doanh trực tiếp tại cửa hàng. “Khoảng 90% thương hiệu thời trang Việt Nam đi lên từ mô hình offline, trong khi số thương hiệu phát triển mạnh trên môi trường online vẫn tương đối ít”, bà Lưu Nga nói.

Thị trường Việt Nam phát triển nhanh, nhưng công nghệ trong nước chưa thực sự đáp ứng tốc độ phát triển của thị trường và nhu cầu hỗ trợ thương hiệu tiếp cận khách hàng trực tuyến. Qua quá trình tìm hiểu các tập đoàn thời trang và bán lẻ trực tuyến tại Trung Quốc, Hàn Quốc, bà Lưu Nga nhận thấy doanh nghiệp không thể mặc nhiên cho rằng chỉ cần livestream hoặc hạ giá là có thể bán được hàng. Một điểm đáng chú ý trong quan điểm của nhà sáng lập Elise là thương mại điện tử phát triển không đồng nghĩa cửa hàng truyền thống mất vai trò. Theo bà, với ngành thời trang, hoạt động offline vẫn chiếm tỷ trọng lớn, doanh nghiệp cần cân bằng hai kênh, tránh để hoạt động trực tuyến làm phân tán nguồn lực hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến trải nghiệm khách hàng.

Bảo vệ thương hiệu, tăng năng lực cạnh tranh

Nếu mở rộng đầu ra là cơ hội trước mắt, bảo vệ thương hiệu và nâng cao năng lực cạnh tranh mới là bài toán lâu dài đối với thời trang Việt trên thương mại điện tử.

Một trong những khó khăn được đặt ra là sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ các nền tảng xuyên biên giới và hàng hóa nhập khẩu. Trong môi trường trực tuyến, người tiêu dùng có thể tiếp cận nhiều thương hiệu, mẫu mã và mức giá khác nhau. Doanh nghiệp trong nước vì thế không chỉ cạnh tranh với đối thủ cùng ngành mà còn phải nâng cao năng lực quản trị, tổ chức kinh doanh và khai thác công nghệ để giữ vị trí trên thị trường.

Ông Nguyễn Tấn Phong, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) cho rằng, doanh nghiệp thời trang Việt vẫn còn những hạn chế về kiến thức và kinh nghiệm kinh doanh trực tuyến. Lợi thế về ngành may mặc và những sản phẩm mang bản sắc Việt Nam chỉ có thể phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp tích lũy được kinh nghiệm về quản trị, khoa học, công nghệ và dữ liệu. “Để nâng cao khả năng cạnh tranh, doanh nghiệp cần chú trọng các vấn đề về kỹ thuật, quản trị, tối ưu hóa sản phẩm và đặc biệt là tuân thủ pháp luật”, ông Phong nhấn mạnh.

Với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, hạn chế về nguồn lực càng khiến quá trình chuyển đổi trở nên khó khăn. Đây cũng là lý do VECOM thúc đẩy kết nối doanh nghiệp với các đơn vị nền tảng, nhà cung cấp giải pháp chuyển đổi số và tổ chức những chương trình đào tạo. Theo ông Nguyễn Tấn Phong, việc tổng hợp, hệ thống hóa kinh nghiệm từ những doanh nghiệp đã kinh doanh trực tuyến hiệu quả sẽ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho ngành.

Bên cạnh năng lực cạnh tranh, hàng giả, hàng nhái và hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cũng là vấn đề cần được quan tâm. Với các thương hiệu thời trang, giá trị không chỉ nằm ở sản phẩm hữu hình mà còn được hình thành từ uy tín, hình ảnh và niềm tin của khách hàng. Khi hàng giả, hàng nhái xuất hiện trên môi trường số, người tiêu dùng có thể gặp khó khăn trong việc phân biệt sản phẩm chính hãng, còn doanh nghiệp chân chính phải đối mặt với nguy cơ bị ảnh hưởng uy tín và mất thị phần.

Do đó, việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về thương mại điện tử được kỳ vọng tạo thêm cơ sở để xác định trách nhiệm của các bên tham gia thị trường. Ông Nguyễn Tấn Phong cũng cho rằng, các quy định mới hướng tới làm rõ sự khác biệt giữa bán hàng qua mạng xã hội, nền tảng trung gian và sàn thương mại điện tử, đồng thời xác định trách nhiệm của người sáng tạo nội dung, người quảng cáo và người bán hàng.

Đặc biệt, việc định danh người bán và yêu cầu sản phẩm đáp ứng các điều kiện theo quy định có ý nghĩa trong việc tăng tính minh bạch của hoạt động kinh doanh trực tuyến. Tuy nhiên, đại diện VECOM cũng nhấn mạnh, việc giảm thiểu hàng giả, hàng nhái trên thương mại điện tử cần sự chung tay của cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội, nhà bán hàng và doanh nghiệp, trên cơ sở thực hiện hiệu quả các quy định pháp luật.

Về phía doanh nghiệp, bảo vệ thương hiệu cần được thực hiện đồng thời với nâng cao chất lượng sản phẩm và chuẩn hóa hoạt động bán hàng trên các kênh. Thông tin về sản phẩm, hình ảnh, nội dung quảng cáo và trải nghiệm mua sắm cần thống nhất với giá trị mà thương hiệu theo đuổi. Việc phát triển nhiều kênh bán hàng cũng cần có sự phối hợp, tránh để khác biệt trong cách giới thiệu sản phẩm hoặc chính sách bán hàng làm khách hàng mất niềm tin.

Thương mại điện tử giúp sản phẩm thời trang Việt tiến gần hơn với đa dạng phân khúc người tiêu dùng. Tuy nhiên, để có thể cạnh tranh trên môi trường kinh doanh xuyên biên giới này, bên cạnh sự hỗ trợ về chính sách của các cơ quan chức năng, cần sự chủ động, hiểu biết về pháp lý, phương thức bán hàng và quản lý phù hợp.