Tại thôn Háng Bla Ha, tuyến đường bê tông rộng hơn 3 m đã thay thế những đoạn đường đất, đá trước đây. Con đường tạo thuận lợi cho người dân đi lại, vận chuyển vật tư phục vụ sản xuất và đưa nông sản ra ngoài. Việc vận chuyển thuận lợi hơn cũng giúp giảm chi phí sản xuất và tạo điều kiện để người dân mở rộng giao thương.
Cùng với hạ tầng giao thông, phương thức sản xuất của một số hộ cũng có sự thay đổi. Từ sản xuất một vụ, một số gia đình chuyển sang thâm canh, tăng vụ; đưa giống lúa mới có năng suất, chất lượng vào gieo cấy. Những diện tích đất phù hợp được tận dụng để trồng ngô, sắn phục vụ chăn nuôi. Việc khai thác hiệu quả hơn diện tích đất sản xuất góp phần nâng cao giá trị trên cùng một đơn vị diện tích.
Những thay đổi trong sản xuất gắn với cách xã Khao Mang triển khai công tác giảm nghèo. Đảng ủy, chính quyền xã xác định hỗ trợ vốn, cây trồng, vật nuôi chỉ là một phần; quan trọng là giúp người dân biết cách tổ chức sản xuất, áp dụng kỹ thuật và từng bước chủ động tạo sinh kế.
Vì vậy, cùng với các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, xã tăng cường tuyên truyền, vận động người dân thay đổi tập quán sản xuất, áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật và khai thác hiệu quả đất đai, lao động tại địa phương.
Cán bộ xã, thôn thường xuyên hướng dẫn người dân từ lựa chọn cây trồng, vật nuôi đến kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ dịch bệnh và tổ chức sản xuất. Đối với hộ nghèo, việc hỗ trợ sinh kế được gắn với hướng dẫn cụ thể để các hộ biết cách sử dụng và phát huy nguồn lực được giao.
Cách tuyên truyền, hướng dẫn cũng được thực hiện theo hướng sát thực tế, “cầm tay chỉ việc”, giúp người dân dễ hiểu, dễ áp dụng. Đây là một trong những nội dung được xã chú trọng trong quá trình triển khai các chương trình hỗ trợ giảm nghèo.
Tại thôn Trống Gầu Bua, nguồn vốn tín dụng chính sách cùng sự hướng dẫn của cán bộ chuyên môn đã giúp một số hộ mạnh dạn đầu tư chăn nuôi theo hướng hàng hóa. Có hộ duy trì 5 con trâu, 4 con lợn nái, gần 100 con lợn thịt mỗi lứa và hơn 100 con gia cầm các loại. Mô hình cho lợi nhuận trên 100 triệu đồng mỗi năm.
Trước đây, gia đình chủ yếu làm lúa nương một vụ, không có nghề phụ. Khi có điều kiện về vốn và được hướng dẫn cách làm, gia đình từng bước chuyển sang sản xuất tổng hợp, kết hợp trồng trọt với chăn nuôi để tạo thêm nguồn thu.
Từ những hộ đã phát triển kinh tế, cách làm cũng được chia sẻ với các gia đình còn khó khăn. Một số hộ hỗ trợ vốn, con giống và kinh nghiệm sản xuất, qua đó giúp những hộ khác có thêm điều kiện phát triển kinh tế gia đình.
Nguồn lực từ các Chương trình mục tiêu quốc gia được Khao Mang chủ động lồng ghép với các nguồn lực khác để đầu tư cơ sở hạ tầng, hỗ trợ sinh kế và phát triển sản xuất.
Trong giai đoạn 2021 - 2025, từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi và Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, xã đã hỗ trợ 139 con trâu, bò sinh sản cho người dân tại 11/11 thôn.
Đối với nhiều hộ dân vùng cao, chăn nuôi trâu, bò phù hợp với điều kiện sản xuất và là nguồn sinh kế có thể duy trì lâu dài. Việc hỗ trợ con giống giúp các hộ có thêm tư liệu sản xuất, nhất là những hộ nghèo, hộ khó khăn.
Bên cạnh nông nghiệp, các hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ tại Khao Mang cũng từng bước phát triển. Toàn xã hiện có 56 cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, 2 hợp tác xã và 10 tổ hợp tác.
Các cơ sở sản xuất, hợp tác xã và tổ hợp tác góp phần tạo thêm việc làm, mở rộng sinh kế ngoài sản xuất nông nghiệp. Qua đó, người dân có thêm lựa chọn về việc làm và nguồn thu nhập.
Kết quả giảm nghèo được thể hiện qua tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm bình quân khoảng 7,6% mỗi năm. Thu nhập bình quân đầu người đạt trên 32 triệu đồng/người/năm.
Tuy nhiên, giảm nghèo ở Khao Mang vẫn còn những khó khăn. Địa hình vùng cao, sản xuất nông nghiệp còn chiếm tỷ trọng lớn, quy mô sản xuất của nhiều hộ còn nhỏ. Khả năng tiếp cận thị trường và liên kết tiêu thụ sản phẩm chưa đồng đều. Một bộ phận người dân còn thiếu vốn, kiến thức sản xuất và chưa mạnh dạn chuyển đổi phương thức làm ăn.
Thời gian tới, xã tiếp tục rà soát, phân loại hộ nghèo, hộ cận nghèo để có giải pháp hỗ trợ phù hợp. Với những hộ còn khả năng lao động, trọng tâm là hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm và gắn hỗ trợ với phương án sản xuất cụ thể.
Cùng với hỗ trợ ban đầu, xã tăng cường kiểm tra, hướng dẫn sau hỗ trợ để bảo đảm nguồn lực được sử dụng đúng mục đích và phát huy hiệu quả. Những mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu và tập quán của người dân tiếp tục được duy trì, nhân rộng; các mô hình chăn nuôi có hiệu quả được khuyến khích phát triển.
Khao Mang cũng định hướng phát triển hợp tác xã, tổ hợp tác và liên kết sản xuất; lựa chọn cây trồng, vật nuôi gắn với nhu cầu thị trường, tránh sản xuất tự phát dẫn đến khó tiêu thụ sản phẩm.
Cùng với phát triển sản xuất, công tác đào tạo nghề, tạo việc làm và hỗ trợ người dân tiếp cận thị trường tiếp tục được quan tâm. Đối với lao động trẻ, xã mở rộng cơ hội học nghề, làm việc ngoài địa phương và trở về phát triển kinh tế tại quê hương. Những hộ có điều kiện sản xuất được khuyến khích mở rộng quy mô, tích lũy kinh nghiệm, từng bước trở thành những hộ có khả năng liên kết và hỗ trợ các gia đình còn khó khăn.
Từ những tuyến đường bê tông được đầu tư đến các mô hình trồng trọt, chăn nuôi và hoạt động sản xuất, kinh doanh, diện mạo Khao Mang đang từng bước thay đổi. Nguồn lực từ các Chương trình mục tiêu quốc gia được triển khai cùng với sự chủ động của người dân đang tạo thêm điều kiện để các hộ nghèo, hộ khó khăn phát triển sinh kế, nâng cao thu nhập.
Công tác giảm nghèo tại Khao Mang vì thế tiếp tục được đặt trong hướng đi gắn hỗ trợ với sản xuất, tạo việc làm và nâng cao khả năng tự chủ kinh tế của người dân, từng bước cải thiện đời sống và xây dựng diện mạo vùng cao ngày càng khởi sắc.
Nguyễn Hải
