Từ vốn vay đến những mô hình sinh kế hiệu quả ở Yên Sơn

Đây được xác định là hướng đi quan trọng để thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững.

Mở rộng sinh kế từ lợi thế địa phương

Một trong những hướng phát triển đang mang lại hiệu quả tại xã Yên Sơn là khai thác tiềm năng mặt nước để phát triển thủy sản. UBND xã Yên Sơn tiếp tục triển khai Đề án phát triển nuôi trồng thủy sản hồ chứa giai đoạn 2026 - 2030 của tỉnh; đồng thời tuyên truyền, vận động người dân khai thác hiệu quả diện tích mặt nước.

Toàn xã Yên Sơn hiện có khoảng 151,34ha nuôi trồng thủy sản, trong đó 104,34ha là diện tích nuôi cá ao hộ gia đình và khoảng 47ha nuôi thủy sản hồ chứa, mặt nước tự nhiên tại hồ Đầm Gai. Các đối tượng nuôi chủ lực gồm cá trắm cỏ, cá chép, cá rô phi đơn tính, cá mè, cá trôi và một số loại thủy sản nước ngọt khác.

Đáng chú ý, mô hình nuôi ốc thương phẩm tiếp tục phát triển, mở thêm hướng sinh kế cho người dân. Toàn xã hiện có khoảng 12ha nuôi các loại ốc, trong đó 9ha ốc nhồi (ốc bươu đen), 3ha ốc mít và các loại ốc nước ngọt khác.

Theo thống kê, năng suất ốc nhồi đạt khoảng 10 - 12 tấn/ha/năm, sản lượng ước 120 - 130 tấn/năm. Giá bán thương phẩm dao động 70.000 - 90.000 đồng/kg. Nhiều hộ có doanh thu từ 150 - 300 triệu đồng/năm, qua đó góp phần nâng cao thu nhập, tạo thêm động lực phát triển kinh tế hộ.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng thủy sản toàn xã ước đạt khoảng 125 tấn, tăng so với cùng kỳ năm 2025.

Không chỉ thủy sản, lĩnh vực công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp cũng góp phần tạo việc làm tại chỗ. Toàn xã hiện có trên 65 cơ sở sản xuất, kinh doanh thuộc lĩnh vực tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ sản xuất có đăng ký kinh doanh.

Trong đó có 8 cơ sở chế biến lâm sản, 12 cơ sở cơ khí, hàn dân dụng, 9 cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng và 36 hộ kinh doanh ngành nghề khác.

Các cơ sở này duy trì việc làm thường xuyên cho hơn 170 lao động, với thu nhập bình quân từ 5 - 7 triệu đồng/người/tháng. Việc phát triển sản xuất tại địa phương không chỉ tạo thu nhập mà còn góp phần hạn chế tình trạng người dân thiếu việc làm, từng bước ổn định đời sống.

Hỗ trợ đúng hướng, tạo động lực thoát nghèo

Cùng với phát triển sản xuất, chương trình giảm nghèo bền vững tại Yên Sơn được triển khai theo hướng hỗ trợ phát triển sinh kế, đa dạng hóa nguồn thu và nâng cao năng lực sản xuất cho người dân. Các mô hình hỗ trợ tập trung vào chăn nuôi gia súc, gia cầm, nuôi ốc thương phẩm, trồng rừng sản xuất và phát triển những cây trồng có giá trị kinh tế.

Công tác rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo và thực hiện các chính sách hỗ trợ được triển khai đầy đủ, kịp thời. Vụ chiêm xuân 2026, Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Yên Sơn phối hợp Công ty CP Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao triển khai thí điểm mô hình trồng giống lúa lai Thái Xuyên sử dụng phân bón NPK tại khu dân cư Von Mỏ.

Mô hình có 11 hộ tham gia, trên diện tích 1ha. Người dân được cung ứng 1.150kg phân bón, đồng thời được tập huấn kỹ thuật thâm canh, sử dụng phân bón và phòng trừ sâu bệnh.

Qua thực tế cho thấy, cây lúa sinh trưởng tốt, đẻ nhánh khỏe, thân cứng, trổ tập trung, bông to, hạt chắc và ít sâu bệnh. Năng suất đạt khoảng 2,7 tạ/sào, cao hơn mức 2,2 tạ/sào tại ruộng đối chứng không sử dụng phân NPK Lâm Thao.

Mô hình bước đầu giúp người dân tiếp cận kỹ thuật canh tác mới, góp phần nâng năng suất, hiệu quả kinh tế trên cùng diện tích và mở thêm lựa chọn trong sử dụng phân bón.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng nguồn vốn thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn ước đạt trên 2,5 tỷ đồng. Xã tổ chức 4 lớp tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật cho 180 lượt người dân; đồng thời đẩy mạnh tư vấn tuyển dụng, hỗ trợ học nghề, giải quyết việc làm, vay vốn phát triển kinh tế và tuyên truyền chương trình đưa lao động đi làm việc tại Hàn Quốc (EPS).

Nguồn vốn tín dụng cũng được xác định là một trong những kênh quan trọng hỗ trợ người dân đầu tư sản xuất, kinh doanh. 9 tháng đầu năm, tổng nguồn vốn huy động trên địa bàn ước đạt 160,8 tỷ đồng, tổng dư nợ tín dụng khoảng 283,9 tỷ đồng.

Nguồn vốn tín dụng được sử dụng hiệu quả, góp phần hỗ trợ phát triển sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, giảm nghèo và nâng cao thu nhập cho người dân trên địa bàn.

Đầu tư hạ tầng, tạo nền tảng phát triển

Giảm nghèo bền vững không chỉ bắt đầu từ sinh kế mà còn gắn với việc hoàn thiện hạ tầng, nâng cao điều kiện tiếp cận các dịch vụ thiết yếu của người dân.

Yên Sơn tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới, huy động các nguồn lực sửa chữa, nâng cấp đường giao thông nông thôn và các công trình dân sinh, qua đó từng bước cải thiện diện mạo nông thôn, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất và đời sống.

Trong kế hoạch đầu tư công năm 2026, địa phương có 20 dự án, gồm 15 dự án khởi công mới và 5 dự án chuyển tiếp. Trong 9 tháng đầu năm, xã đã phê duyệt chủ trương đầu tư và phê duyệt dự án đối với 15/15 dự án khởi công mới; phối hợp bàn giao mốc giới, khởi công 15 công trình; hoàn thành, đưa vào sử dụng 6 dự án.

Các công trình tập trung vào giao thông nông thôn, cơ sở vật chất trường học, công trình văn hóa và các công trình phục vụ dân sinh. Tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 hơn 106,19 tỷ đồng; vốn giao thực hiện giải ngân trong năm gần 29,93 tỷ đồng. Giá trị ước giải ngân đến ngày 30/9/2026 đạt khoảng 24,431 tỷ đồng, bằng 81,5% kế hoạch vốn giao năm 2026.

Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Yên Sơn - Nguyễn Bá Khuyến, sau sắp xếp đơn vị hành chính, quy mô địa phương được mở rộng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tập trung nguồn lực đầu tư phát triển kinh tế - xã hội.

Đây cũng là cơ sở để địa phương tiếp tục phát huy nội lực, khai thác hiệu quả tiềm năng về đất đai, rừng, văn hóa truyền thống và nguồn lao động; đồng thời tạo động lực thực hiện các mục tiêu phát triển trong năm 2026.

Từ những mô hình sản xuất cụ thể đến đầu tư hạ tầng, hỗ trợ vốn và chuyển giao kỹ thuật, Yên Sơn đang từng bước hình thành hướng giảm nghèo dựa trên phát triển sinh kế.

Khi người dân có thêm việc làm, có vốn đầu tư và biết khai thác tốt lợi thế địa phương, mục tiêu giảm nghèo không chỉ dừng ở hỗ trợ trước mắt mà hướng tới tạo nền tảng để các hộ chủ động vươn lên, nâng cao thu nhập và ổn định cuộc sống.